Wyrok TSUE z 13 lutego 2025 roku w sprawie C‑472/23 o sankcji kredytu darmowego

Wyczekiwany wyrok TSUE w sprawie SKD

W dniu 13 lutego 2025 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał istotny wyrok w sprawie C‑472/23, dotyczącej tzw. sankcji kredytu darmowego. Sprawa ta, zainicjowana przez spółkę Lexitor przeciwko Alior Bank S.A., dotyczyła naruszenia obowiązków informacyjnych przez kredytodawcę w umowie kredytu konsumenckiego.

TSUE orzekł, że w przypadku niewykonania tych obow
iązków bank może zostać pozbawiony prawa do odsetek i innych kosztów, nawet jeśli waga naruszenia oraz jego konsekwencje dla konsumenta różnią się w poszczególnych przypadkach. Wyrok ten podkreśla znaczenie jasnego i zrozumiałego przedstawiania warunków umowy kredytowej oraz precyzyjnego informowania konsumentów o wszelkich opłatach i zasadach ich zmian.

Poniżej prezentujemy syntetyczne podsumowanie każdego z 3 pytań prejudycjalnych.

 

Pierwsze pytanie

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wyjaśnił, że zgodnie z dyrektywą 2008/48 umowa kredytowa musi w jasny i zrozumiały sposób zawierać informacje o rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania (RRSO) oraz całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta. TSUE przypomniał, że RRSO oblicza się w momencie podpisywania umowy, zakładając, że będzie ona obowiązywać przez cały ustalony okres. Jeśli jednak później okaże się, że niektóre warunki umowy były nieuczciwe i przez to RRSO było zawyżone, nie oznacza to automatycznie, że bank naruszył obowiązek informacyjny.

Drugie pytanie

W odniesieniu do drugiego pytania TSUE stwierdził, że jeśli w umowie kredytowej wymienione są okoliczności, które mogą prowadzić do wzrostu opłat, ale przeciętny, rozsądny konsument nie jest w stanie samodzielnie sprawdzić, kiedy i na jakiej podstawie te podwyżki nastąpią, stanowi to naruszenie obowiązku informacyjnego. Innymi słowy, bank powinien jasno określić, jakie czynniki wpływają na wzrost kosztów kredytu, aby klient mógł świadomie ocenić swoje zobowiązanie. Sąd krajowy musi więc zbadać, czy konsument miał realną możliwość zrozumienia, w jakich sytuacjach i według jakich zasad jego dług wobec banku może wzrosnąć. Nie wystarczy jedynie podanie orientacyjnej, maksymalnej kwoty wzrostu, zwłaszcza jeśli bank posługuje się skomplikowanymi wskaźnikami, trudnymi do zweryfikowania zarówno przed podpisaniem umowy, jak i w trakcie jej trwania. Ostatecznie to sąd ocenia, czy konsument miał wystarczające informacje do określenia swojego zobowiązania.

Trzecie pytanie

W odpowiedzi na trzecie pytanie TSUE orzekł, że dyrektywa 2008/48 nie sprzeciwia się krajowym przepisom, które przewidują tylko jedną karę za naruszenie obowiązku informacyjnego przez kredytodawcę – niezależnie od tego, jak poważne było to naruszenie i jak wpłynęło na decyzję konsumenta o zawarciu umowy. Każde państwo członkowskie musi wprowadzić odpowiedni system sankcji, który zapewni skuteczność i odstraszający charakter kar. Jednak to od poszczególnych krajów zależy, jakie sankcje zostaną wprowadzone, pod warunkiem że będą one adekwatne do przewinienia i spełnią swoją funkcję.

Pełna treść orzeczenia dostępna tutaj:

https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=295321&pageIndex=0&doclang=PL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=635114